Ιωάννης Κωλλέτης
Ο ορειχάλκινος ανδριάντας του Ιωάννη Κωλέττη έχει το ύψος των 2, 10 μέτρων. Τον αναπαριστά σε ώριμη ηλικία. Η ενδυμασία του είναι παραδοσιακή, φοράει φουστανέλα, γούνινο παλτό και φέσι με φούντα στο κεφάλι. Έχει ένα παχύ μουστάκι και στο χέρι του κρατάει ένα τυλιγμένο κυλινδρικά χαρτί. Πάνω στο παλτό και στο λαιμό του υπάρχουν παράσημα. Η εικόνα συμπληρώνεται από το μαρμάρινο βάθρο πάνω στο οποίο αναγράφονται τα εξής :
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΕΚ ΣΥΡΡΑΚΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
1774 – 1847
Στα πλαϊνά του βάθρου είναι χαραγμένα τα παρακάτω λόγια:
Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ (1774 – 1847) ΥΠΗΡΞΕ ΑΠΟ ΤΙΣ
ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΤΕΡΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ.
ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΤΗΣ
ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΩΣ Ο ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΗΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΙΔΕΑΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΕΙΣ ΕΚ ΤΩΝ
ΠΙΘΑΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΗΜΟΥ ΕΡΓΟΥ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΠΑΡΑ ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΈΛΛΗΝΟΣ
Ο ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΚΑΙ
ΣΠΟΥΔΑΣΕ ΓΙΑΤΡΟΣ ΣΤΗ ΠΙΖΑ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΤΟ 1819
ΜΥΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΡΗΞΗ ΤΗΣ
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕ ΕΠΙΣΗΣ ΝΑ ΠΑΡΑΣΥΡΕΙ
ΣΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΣΥΡΡΑΚΟΥ.
ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΣΕ ΤΗΝ ΉΠΕΙΡΟ ΣΤΗΝ Α΄ ΕΘΝΟΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΕ ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ
ΚΑΙ ΠΕΘΑΝΕ ΩΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 73 ΕΤΩΝ.
Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το 2002 και ο γλύπτης που το φιλοτέχνησε ήταν ο Κώστας Καζάκος.
Τοποθεσία
Το άγαλμα βρίσκεται μπροστά από το κτήριο της περιφέρειας Ηπείρου, απέναντι από την πλατεία Πύρρου στο κέντρο της πόλης των Ιωαννίνων.
Πατρότητα
Ο Κωνσταντίνος Καζάκος είναι απόφοιτος της Α.Σ.Κ.Τ. στην Αθήνα, στο τμήμα γλυπτικής. Έχει ασχοληθεί με την αγιογραφία και την συντήρηση εικόνων. Για δύο χρόνια φοίτησε στην ακαδημία καλών τεχνών του Ντίσελντορφ. Λίγο αργότερα το 1984 μετά από διαγωνισμό φιλοτεχνεί τα ελληνικά κέρματα. Το 2004 δημιουργεί μετάλλια και αναμνηστικά κέρματα με θέμα την ολυμπιακή φλόγα για τους Ολυμπιακούς αγώνες που διεξάγονται στην Αθήνα. Εκθέσεις του έχουν παρουσιαστεί τόσο εντός, όσο και εκτός Ελλάδος. Τα γλυπτά του καταλαμβάνουν εξέχουσες θέσεις σε ιδιωτικές συλλογές καθώς και σε πολλούς δημόσιους χώρους δήμων της Ελλάδας. Στα Γιάννενα έχει βραβευτεί για τον ανδριάντα του Ιωάννη Κωλέττη στην κεντρική πλατεία της πόλης, αλλά όλη η πόλη κοσμείται με πολλές δημιουργίες του σε διάφορα σημεία.
Ο Ιωάννης Κωλέττης με καταγωγή από το Συρράκο Ηπείρου και αρχηγός του γαλλικού κόμματος, συμμετείχε στου πολιτικούς αγώνες και πιο ειδικά στην Επανάσταση του 1821. Ακόμη έγινε πρωθυπουργός μετά την ψήφιση συντάγματος το 1844.
Τα πρώτα γράμματα έμαθε στο Συρράκο και το γειτονικό χωριό Καλαρρύτες ως βλαχόφωνος ενώ μετά συνέχισε στα Γιάννενα και τη σχολή του Αθανασίου Ψαλίδα.Έμεινε στην Πίζα της Ιταλίας για επτά χρόνια όπου και σπούδασε Ιατρική καθώς επίσης επηρεάστηκε από τα πολιτικά γεγονότα της Γαλλίας.Εν τέλει ήρθε γιατρός του Μουχτάρ υιού του Αλή πασά στα Γιάννενα.
Το 1819 συμμετείχε στη Φιλική Εταιρεία. Όταν όμως ο Αλή πασάς αποκηρύχτηκε εκείνος αρνήθηκε να ακολουθήσει το Μουχτάρ κι έτσι παρέμεινε κρυμμένος στο φρούριο των Ιωαννίνων μέχρι τον Ιούνιο του 1821 όπου διέφυγε μεταμφιεσμένος για το Συρράκο. Εκεί οργάνωσε την επανάσταση η οποία απέτυχε.Μετά από αυτή την αποτυχία πήγε στο Μεσολόγγι κι από εκεί στην Πελοπόννησο.
Κατόρθωσε να εκλεγεί αντιπρόσωπος της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος χάριν της οξυδέρκειας που τον διακατείχε ως προσωπικότητα στην πρώτη εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου. Λίγο αργότερα διορίστηκε υπουργός εξωτερικών και του Πολέμου προσωρινά στην κυβέρνηση που επικράτησε ο Μαυροκορδάτος. Μετά τη Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους και την επικράτηση των στρατιωτικών, διορίστηκε έπαρχος Ευβοίας(1823).Στα τέλη του έτους τάχθηκε με το Βουλευτικό του Μυροκορδάτου. Επίσης το Νοέμβριο του ίδιου έτους, μετά την παραίτηση του Κολοκοτρώνη έγινε μέλος του Εκτελεστικού.Εν έτει 1824 και στον Α’ Εμφύλιο πόλεμο αποτέλεσε μέλος της κυβέρνησης του Κραδινίου.
Το 1825 εντάχθηκε το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για το ελληνικό ζήτημα.Πίστευε στην υποστήριξη της Γαλλίας, καθώς τη θεωρούσε τη λιγότερο επικίνδυνη από τις Μεγάλες Δυνάμεις, ενώ παράλληλα είχε υποψίες πως οι άλλες δυο χώρες (Αγγλία, Ρωσία) είχαν βλέψεις επεκτατικές στην Ανατολή.Ακόμη, στο διάστημα μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, ο Κωλέττης με υποστηρικτή τον Γάλλο αντιπρέσβη και το γαλλικό στρατό διεύρυνε την παράταξή του απαρτισμένη με Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς.Το κόμμα του ονομαζόταν και συνταγματικό λόγω του συνθήματος εφαρμογής του συντάγματος έναντι του απολυταρχισμού του Καποδίστρια. Άλλοτε ονομαζόταν εθνικό καθότι διακήρυσσε ότι πιο πολύ από τα άλλα κόμματα εκπροσωπούσε τα συμφέροντα όλων των Ελλήνων.
Μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 επιστρέφει στην Ελλάδα και ως μέλος της προσωρινής τότε κυβέρνησης συνεργάζεται με το Μαυροκορδάτο και το Μεταξά, αρχηγούς των δύο άλλων κομμάτων, τον Όθωνα και τους τρεις πρέσβεις για τη σύνταξη συντηρητικού σχεδίου συντάγματος. Επίσης, από το 1846 δέχεται πίεση από την Αγγλία κατά της γαλλικής επιρροής λόγω του νέου εξωτερικού δανείου και του ελληνοτουρκικού επεισοδίου Μουσούρου.
Τέλος, επηρέασε τις πολιτικές εξελίξεις της Επαναστατικής και Οθωμανικής περιόδου ως μια από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες.Με γνώμονα την πράξη, το ρεαλισμό και τον διορατικό του χαρακτήρα επιδίωξε συμμαχίες. Επίσης συνέβαλε στη συγκρότηση του Ελληνικού κράτους προσπαθώντας να υιοθετήσει ένα σύστημα διακυβέρνησης δυτικού χαρακτήρα.
Το 2002 στήθηκε στην πλατεία Πύρρου ο ανδριάντας του Ιωάννη Κωλέττη, του πρώτου κοινοβουλευτικού πρωθυπουργού της Ελλάδας, με καταγωγή από το Συρράκο. Αυτή τη φορά ο δήμος Ιωαννιτών επέλεξε να διοργανώσει πανελλήνιο διαγωνισμό για την ανάθεση του γλύπτη, με τον γιαννιώτη γλύπτη Κώστα Καζάκο να αναδεικνύεται νικητής.
Η πρώτη απόφαση για ανέγερση ανδριάντα πάρθηκε επί δημαρχίας Λευτέρη Γκλίναβου το 1997. Το 2001, επί δημαρχίας Τάσου Παπασταύρου, καθορίστηκαν οι όροι διακήρυξης του πανελλήνιου καλλιτεχνικού διαγωνισμού, με τον τότε πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Νίκου Γκόντα να υπενθυμίζει μεταξύ άλλων ότι ο Δήμος έχει επιχορηγηθεί από το υπουργείο Εξωτερικών με 10 εκατ. δρχ. για την ανέγερση του ανδριάντα όπως και ότι με την υπόθεση έχει ασχοληθεί ο Κάρολος Παπούλιας «που θεωρεί τον Κωλέττη ως μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές προσωπικότητες». Στην ίδια συνεδρίαση, ψηφίστηκε συνολική πίστωση 25 εκατ. δρχ. για τα βραβεία, τη κατασκευή και τα λοιπά έξοδα που απαιτούσε το άγαλμα. Έναν χρόνο μετά, ο Κωλέττης εγκαταστάθηκε έξω από το κτίριο της τότε Νομαρχίας Ιωαννίνων.
Όνομα Συντάκτη
Γράφουν οι Ευαγγελία Πέμα & Γεωργία Μπούρη, φοιτήτριες του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Βιβλιογραφία
Αγγέλη, Β.Οι υπερφυσικοί «φύλακες» της περιφέρειας (27/08/2016). Ανακτήθηκε από: https://typos-i.gr/article/oi-yperfysikoi-fylakes-ths-perifereias
Δημάκης, Ι.(20/9/2013) Ιωάννης Κωλέττης . Ανακτήθηκε από : http://homouniversalisgr.blogspot.com/2013/09/1821_20.html
Παπασταύρος, Α.Ι. (2009). «ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΓΛΥΠΤΟΘΗΚΗ ένας άγνωστος κόσμος», Κατηγορία: Καλλιτέχνες Ανακτήθηκε από: https://zsgiannina.gr
- Το βιογραφικό του Θεόδωρου Παπαγιάννη ανακτήθηκε από την προσωπική ιστοσελίδα του γλύπτη: http://theodoros-papagiannis.gr/el/node/34
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Greek