Ιωάννης Παπάφης
Ένα μεγάλο μνημείο αφιερωμένο στον Ιωάννη Παπάφη δεσπόζει στον πεζόδρομο της Τσιρογιάννη στο τέλος του πάρκου απέναντι από τον Λευκό Πύργο. Είναι εξ’ ολοκλήρου μαρμάρινο έργο του γλύπτη Θανάση Απάρτη και χρονολογείται το έτος 1952. Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό πως το μνημείο τοποθετήθηκε με δαπάνες των παιδιών που διέμεναν κάποτε στο Παπάφειου Ορφανοτροφείου και από τον Δήμου Θεσσαλονίκης. Το έργο αποτελείτε από μια προτομή του Ιωάννη Παπάφη πάνω σε ένα βάθρο με το όνομα του γραμμένο και τις ημερομηνίες γεννήσεως και θανάτου 1792-1886. Πίσω από την προτομή μια μεγάλη μαρμάρινη επιφάνεια στην οποία απεικονίζονται αγόρια νεαρής ηλικίας. Ο ένας είναι μαθητής και κρατάει το βιβλίο του, ο άλλος ένα πριόνι, ένας το σφυρί και το αμόνι, δίπλα του ο άλλος πετσέτα και ψαλίδι γιατί προφανώς είναι κουρέας, δίπλα του ο τσαγκάρης με ένα παπούτσι και ένα εργαλείο επισκευής και ο τελευταίος κρατάει ένα πνευστό μουσικό όργανο (φλογέρα η κλαρίνο). Είναι τα νεαρά αυτά αγόρια που χάρη στον Ιωάννη Παπάφη βρήκαν ένα σπίτι, ένα πιάτο φαγητό. τους δόθηκε η ευκαιρία να μορφωθούν και να μάθουν μια τέχνη, να εργαστούν και όλα όσα έχουν τα χρωστούν στον μεγάλο ευεργέτη.
Πίσω από την προτομή του Παπάφη στο επάνω μέρος διαβάζουμε:
Εγεννήθη εν Θεσσαλονίκη
Απέθανεν Εν Μάλτα
Αριστερά και δεξιά της μαρμάρινης πλάκας στο επάνω και κάτω μέρος όπου είναι χαραγμένες οι μορφές των νεαρών είναι γραμμένα τα εξής :
«Το Ορφανοτροφείον οφείλει να ονομασθή ΜΕΛΙΤΕΥΣ άνευ ετέρου διακριτικού σημείου ή προσθήκης θέλω ινα εν αυτώ γίνωνται παραδεκτά ορφανά αρρένα ελληνόπαιδα καταγόμενα εξ οιουδήποτε μέρους κατά προτίμησιν όμως τα εν Θεσσαλονίκη γεννημένα και ανήκοντα εν πάσει περιπτώσει εις την Ορθόδοξον Ελληνικήν Εκκλησίαν. Επιθυμώ δε όπως η αγωγή γενηται τοιαυτη ώστε να δύναται τα ορφανά επαναρχόμενα εις την κοινωνίαν να κερδίζωσι τον άρτον δι εντίμου εργασίας.»
ΕΝ ΜΑΛΤΑ
10 – 10 -1884
Οι απόφοιτοι του Παπαφείου Ορφανοτροφείου “Ο ΜΕΛΙΤΕΥΣ” ευγνωμοσύνης ένεκεν ανηγείρον
Πρόθυμω συνδρομή Δήμου των Θεσσαλονικέων 1952
Τοποθεσία
Το μνημείο βρίσκεται στο πάρκο Τσιρογιάνη Λευκός Πύργος
Πατρότητα
Ο Θανάσης Απάρτης ήταν Έλληνας γλύπτης με καταγωγή από τη Μικρά Ασία. Θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της μοντέρνας γλυπτικής στην Ελλάδα. Γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 24 Οκτωβρίου 1899. Μετά την καταστροφή της Σμύρνης, η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Το 1919 έφυγε για το Παρίσι, όπου σπούδασε με επιχορήγηση της Έλενας Βενιζέλου στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Εργάστηκε για πολλά χρόνια στο Παρίσι και επέστρεψε στην Αθήνα το 1940. Έχει συμμετάσχει με τα έργα του σε πολλές εκθέσεις. Πέθανε στην Αθήνα την 1 Απριλίου 1972. Μεταξύ άλλων μερικά από τα πολύ γνωστά υπαίθρια έργα του είναι το άγαλμα του «Χρυσόστομου Σμύρνης» στην πλατεία Αγίας Σοφίας.
Το όνομα Ιωάννης Παπάφης είναι γνωστό στους Θεσσαλονικείς. Ο μεγαλύτερος δρόμος που διασχίζει την Τούμπα φέρει το όνομά καθώς και το Παπάφειο Ορφανοτροφείο. Ο Ιωάννης Παπάφης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, από εύπορη οικογένεια με πατέρα έμπορο. Ασχολήθηκε και ο ίδιος με το εμπόριο ζώντας το περισσότερο της ζωής του στην Μάλτα μέχρι και το τέλος της ζωής του. Πέθανε πλήρης ημερών στις 16 Φεβρουαρίου 1886 σε ηλικία 94 ετών, έχοντας δημιουργήσει μια τεράστια περιουσία. Ήταν εθνικός ευεργέτης και πολύ γενναιόδωρος σε όλη την διάρκεια της ζωής του. Διέθεσε σημαντικά χρηματικά ποσά για την Επανάσταση του 1821,προσέφερε πολλά χρήματα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Με εντολή που άφησε στην διαθήκη του έδωσε πολλά χρήματα σε νοσοκομεία και ιδρύματα της Θεσσαλονίκης. Στις 10 Οκτωβρίου 1884, με χειρόγραφη και ενυπόγραφη επιστολή εξουσιοδοτούσε τους γενικούς κληρονόμους του για την ανέγερση ορφανοτροφείου. Την Κυριακή 12 Μαρτίου 1895, έγινε από το μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αθανάσιο η κατάθεση του θεμελίου λίθου του Ορφανοτροφείου που επονομάσθηκε “Ο Μελιτεύς” σύμφωνα με τη θέληση του ιδρυτού. Οι Θεσσαλονικείς όμως εκδηλώνοντας την ευγνωμοσύνη τους προς το πρόσωπό του το ονόμασαν και Παπάφειο όπως είναι γνωστό στους περισσότερους σήμερα.
Πρώτη δημοσίευση parallaximag.gr
Όνομα Συντάκτη
Γράφει ο Γεώργιος Τσιτιρίδης, δημοσιογράφος.
Βιβλιογραφία
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Greek