Μνημείο Πεσόντων
Το γλυπτό είναι φτιαγμένο από χυτό και συγκολλημένο ορείχαλκο και έχει διαστάσεις 170x225x165 cm. Είναι τοποθετημένο σε τετράγωνη μαρμάρινη βάση, στη μπροστινή πλευρά της οποίας είναι χαραγμένη η επιγραφή:
ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΠΟΥ ΠΕΣΑΝΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ Η ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΤΙΜΑ
Το μνημείο απαρτίζουν 5 φιγούρες. Κεντρικό στοιχείο είναι ο Πελταστής που πέφτει. Πρόκειται για έναν ελαφρά οπλισμένο πολεμιστή, γυμνό, που κρατά κυκλική ασπίδα ως αμυντικό όπλο. Πίσω του στέκουν και παρακολουθούν τη σκηνή του θανάτου του, από τα αριστερά προς τα δεξιά, η Νίκη-Πατρίδα που τον στεφανώνει, ο
Βυζαντινός Διγενής με το βλέμμα στραμμένο στο άπειρο, ο πολεμιστής του Αγώνα του 1821 και ο στρατιώτης των πολέμων του 20ου αιώνα.
Στη δεξιά πλευρά του γλυπτού υπάρχει εγχάρακτη αναφορά στα αποκαλυπτήρια του μνημείου, όπου αναγράφεται:
Επί Δημαρχίας
ΘΥΜΙΟΥ Ν. ΣΩΚΟΥ
2006
Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 10 Δεκεμβρίου 2006. Στην τελετή εκφωνήθηκε χαιρετισμός από τον Δήμαρχο Αγρινίου Θύμιο Σώκο, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση από τον Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ.κ. Κοσμά και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους των αρχών και φορέων της πόλης.
Το μνημείο, δυστυχώς, φέρει σημάδια βανδαλισμού από graffiti, συγκεκριμένα στην πρόσθια και δεξιά πλευρά του γλυπτού και στην δεξιά και αριστερή πλευρά της βάσης. Η εικόνα αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη, καθώς έχει υποστεί ξανά βανδαλισμό κατά το παρελθόν .
Τοποθεσία
Το γλυπτό βρίσκεται στην πλατεία Δημάδη στο Αγρίνιο, η οποία συνορεύει βόρεια με την οδό Αδαμάντιου Κοραή, δυτικά με την οδό Λουριώτου, νότια με την οδό Σκαλτσοδήμου και ανατολικά με το κτήριο της Παλιάς Δημοτικής Λαχαναγοράς. Κάτω από την πλατεία βρίσκεται υπόγειος δημοτικός χώρος στάθμευσης.
Πατρότητα
Το μνημείο είναι έργο του Θύμιου Πανουργιά. Ο γλύπτης Θύμιος Πανουργιάς γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1931. Σπούδασε γλυπτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, κατά τα έτη 1951-1956, με καθηγητή τον Γιάννη Παππά και συνέχισε με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. στην École des Beaux-Arts του Παρισιού, από το 1960 έως το 1963, με καθηγητή τον Louis Leygue.
Η πρώτη ατομική έκθεση του Θύμιου Πανουργιά πραγματοποιήθηκε το 1969 στην αίθουσα του Βρετανικού Συμβουλίου στην Αθήνα ενώ ακολούθησαν κι άλλες στην Ελλάδα αλλά και στον Καναδά, το 1972. Επίσης, συμμετείχε σε πλήθος ομαδικών και διεθνών εκθέσεων, με πιο σημαντικές τις Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας το 1965, όπου κέρδισε και το αργυρό μετάλλιο, του Σάο Πάολο το 1969, της Βουδαπέστης το 1971 και της Βενετίας το 1972.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών και του Συλλόγου Γλυπτών, του οποίου διετέλεσε πρόεδρος για 6 χρόνια. Δίδαξε γλυπτική ως καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1972-1998) και ως επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1986-1987).
Στα έργα του χρησιμοποιεί πέτρα, μάρμαρο, μέταλλο και ξύλο ενώ εμφανής είναι η εξοικείωση του με τις σύγχρονες τάσεις της γλυπτικής και με μορφές της λαϊκής παράδοσης. Οι συνθέσεις του συχνά είναι συμπαγείς και μετωπικές, με μια στατικότητα που θυμίζει την αρχαϊκή τέχνη. Ωστόσο, κυριαρχεί η ανθρώπινη μορφή, η παρουσία της οποίας συνδυάζεται πολλές φορές με την αφαιρετική απόδοση του φυσικού περιβάλλοντος. Μέσα από διακριτικές αναφορές στον κυβισμό και την αφαίρεση ενισχύεται ο μνημειακός χαρακτήρας των έργων του. Η αρμονική αλληλουχία στιβαρών όγκων που εναλλάσσονται με κοιλότητες και εσοχές στην επιφάνεια του υλικού αποτελεί χαρακτηριστικό του εικαστικού του ιδιώματος.
Ο Θύμιος Πανουργιάς φιλοτέχνησε πολλά έργα για δημόσιους χώρους, όπως τα μνημεία για την Εθνική Αντίσταση στον Πύργο, τη Λαμία και την Άμφισσα, το μνημείο της εξέγερσης των καπνοπαραγωγών και της θυσίας του Βλάχου στη Σφήνα, το μνημείο των πεσόντων στην πλατεία Δημάδη στο Αγρίνιο κ.α. . Πέθανε το 2015, σε ηλικία 84 ετών .
Το μνημείο δεν αναφέρεται σε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός αλλά τονίζει την ιστορική εξελικτικότητα της Ελλάδας. Η αρχαία ιστορία της χώρας εκπροσωπείται από τον γυμνό νέο, η ήρεμη πτώση και το στεφάνωμα του οποίου από τη Νίκη-Πατρίδα συμβολίζει τη θυσία για τα ιδανικά και την πατρίδα. Ο Διγενής συμβολίζει την προάσπιση του ελληνικού πολιτισμού στους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο Αγωνιστής του 1821 συμβολίζει τους ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης και ο στρατιώτης των πολέμων του 20ου αιώνα μνημονεύει όλους τους πεσόντες υπέρ πατρίδος κατά τους αγώνες του κοντινότερου παρελθόντος για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαχίας
Κατά τον εορτασμό των μεγάλων εθνικών επετείων, 25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου, μπροστά από το μνημείο τελείται επιμνημόσυνη δέηση και γίνεται κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους της δημοτικής αρχής, τοπικούς φορείς και συλλόγους, καθώς και από εκπροσώπους μαθητών από όλες τις σχολικές μονάδες της πόλης.
Επιπλέον, κάθε χρόνο στην επέτειο εορτασμού της Απελευθέρωσης του Αγρινίου από τους Τούρκους, που συνέβη την 11η Ιουνίου 1821, γίνεται κατάθεση στεφάνων από τη δημοτική αρχή και πλήθος εκπροσώπων τοπικών συλλόγων και φορέων, με την οποία ολοκληρώνονται οι πανηγυρικές εκδηλώσεις
Όνομα Συντάκτη
Γράφει η Ευαγγελία Ντούλκα, φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Βιβλιογραφία
Δήμος Αγρινίου (2006, 6 Δεκεμβρίου). Αποκαλυπτήρια μνημείου πεσόντων Αγρινίου, έργο σταθμός στην ιστορία της πόλης. http://84.205.237.86/information-services/2006/06-12-2006.html
Η Νέα Εποχή (2015, 5 Σεπτεμβρίου). Το μνημείο των πεσόντων στο Αγρίνιο. Η Νέα Εποχή. http://www.epoxi.gr/photo14.htm
Η Νέα Εποχή (2018, 5 Σεπτεμβρίου). Το μνημείο των πεσόντων στο Αγρίνιο. Η Νέα Εποχή. http://www.epoxi.gr/photo14.htm
Ινστιτούτο σύγχρονης ελληνικής τέχνης (2018). Θύμιος Πανουργιάς_Βιογραφικό http://dp.iset.gr/artist/view.html?id=1339&tab=main
Μπάδα Κ. & Ματσούκη Ε. (2010). Προσεγγίσεις στην υλική μνήμη και στους μνημονικούς τόπους. Στο Κ. Κορρέ & Γ. Κούζας (επιμ.), Η έρευνα και διδασκαλία του υλικού πολιτισμού στα ελληνικά πανεπιστήμια. Πρακτικά Διημερίδας (Αθήνα 7-8 Μαϊου 2007) (σ. 375–399). Πανεπιστήμιο Αθηνών. http://users.uoi.gr/gramisar/prosopiko/bada/Mnimeia_Agalmata.pdf
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Subscribe
0 Comments
Greek