Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Άγαλμα Ελευθερίας

Όπως δηλώνεται και από την ονομασία του  το άγαλμα από ορείχαλκο, ύψους 4,5 μέτρων,  αναπαριστά την ελευθερία μέσω μιας γυναικείας μορφής, η οποία κρατά με τα δύο χέρια της ψηλά στον ουρανό  έναν πυρσό με αναμμένη  φωτιά. Φορά ένα μακρύ λιτό φόρεμα  και ένα  στεφάνι στα μαλλιά  της. Κάτω από το άγαλμα είναι χαραγμένες οι επιγραφές:

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Καλαμάτα 23 Μαρτίου 1821

Ο βωμός του αγάλματος κοσμείται  με ένα μπρούτζινο ανάγλυφο που αναπαριστά  την ευλογία που δόθηκε από τον Ιερό Κλήρο στους αγωνιστές της Επανάστασης, την 23η  Μαρτίου του 1821 στην Καλαμάτα. Η σκαλιστή  αυτή  αναπαράσταση συνοδεύεται από  τη φράση:

« Εν ενί λόγω όλοι απεφασίσαμεν ή να ελευθερωθώμεν ή να απωθάνωμεν»

« With one voice we have decided to live or die for our freedom»

η οποία προέρχεται από το  πρώτο επίσημο έγγραφο των  Ελλήνων επαναστατών, την «Προειδοποίησιν εις τας Ευρωπαικάς Αυλάς». Στα σκαλοπάτια του μνημείου βρίσκεται μια μαρμάρινη πλάκα με τις επιγραφές:

ΔΩΡΕΑ ΙΟΛΑΝΔΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ – ROLSHAUSEN

ΕΠΙ ΔΗΜΑΡΧΙΑΣ  ΠΑΝΓΙΩΤΗ ΝΙΚΑ

ΓΛΥΠΤΗΣ  ΝΙΚΟΣ Ι. ΓΕΩΡΓΙΟΥ    2013

Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν στις 25 Οκτώβριου του 2013 παρουσία του τότε Δημάρχου Καλαμάτας και του Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσοστόμου, ο οποίος τέλεσε δέηση στη μνήμη των πεσόντων υπέρ Πίστεως και Πατρίδος. Το άγαλμα της Ελευθερίας, που αποτελεί μέρος της δωρεάς της Ιολάνδης Παπαδοπούλου – Rolhausen για τη μνήμη του άνδρα της, αποσκοπεί στο να αναδείξει την Καλαμάτα ως την πόλη της Ελευθερίας και ως την πόλη σύμβολο  του αγώνα του 1821.

Τοποθεσία

Βρίσκεται στο βόρεια τμήμα του πάρκου Νέδοντος, στην αρχή της Σταδίου, Καλαμάτας.

Πατρότητα

Δημιουργός του μνημείου είναι ο Αθηναίος γλύπτης Νίκος Ι. Γεωργίου. Γεννήθηκε το 1961 και τις πρώτες γνώσεις του στην μαρμαροτεχνία τις έλαβε κατά τα εφηβικά του χρόνια, στο εργαστήριο  ̇του επίσης μαραμαρογλύπτη  πατέρα του, Γιάννη Γεωργίου, όπου εκεί μετά από χρόνια τελειοποιεί την τεχνική του στο μάρμαρο .Το 1980 ξεκίνησε τις ανώτατες σπουδές του πάνω στην γλυπτική ,στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, δίπλα στον καθηγητή Δημήτρη Καλαμάρα ενώ τρία χρόνια αργότερα βραβεύεται με υποτροφία από το Ι.Κ.Υ.. Αποτέλεσε διοικητικό μέλος στο συμβούλιο του Συλλόγου Γλυπτών Ελλάδος από το 1992 έως το 1996 και μέχρι σήμερα  είναι μέλος του Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Την περίοδο 1993-2001 κατείχε τη θέση του διδάσκοντα στη Σχολή Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. με γνωστικό αντικείμενο τη τεχνική του μαρμάρου. Το έργο του περιγράφεται ως  εκτενές και ποικίλο αφού  περιλαμβάνει αγάλματα, προτομές, ανάγλυφες συνθέσεις, εκκλησιαστικά  γλυπτά, Ηρώα, τζάκια, κρήνες καθώς και ταφικά μνημεία. Δημιουργήματά του  έχουν τοποθετηθεί σε δημόσιους χώρους στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στην Αγγλία και στις Η.Π.Α. ενώ  κάποια άλλα φιλοξενούνται σε ιδιωτικές συλλογές. Τέλος  έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις όπως  στο Σύλλογο Γλυπτών Ελλάδος, στην Ολυμπία, στον Εθνικό κήπο υπό την αιγίδα του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων, στο Νοσοκομείο ‘’Υγεία’’ και  στην Τρίπολη.

Καλα9

Το μνημείο συμβολίζει τα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν τη μέρα που η Καλαμάτα ξανάρθε στα χέρια των Ελλήνων έπειτα από την πολύχρονη τουρκοκρατία της. Έχοντας αποφασιστεί ήδη η εξέγερση εναντίον των μέχρι τότε κατακτητών μας η απελευθέρωση της Καλαμάτας αποτελούσε ένα από τα πρώτα πολεμικά σχέδια  με τον Παπαφλέσσα και τον Ηλία Μαυρομιχάλη να έχουν τους ηγετικούς ρόλους. Ο Παπαφλέσσας ήταν αυτός που έβαλε σε εφαρμογή το σχέδιο διασπείροντας φήμες με τους συνεργάτες του ότι στην περιοχή της Μεσσηνίας υπήρχαν επικίνδυνοι κλέφτες θέλοντας να προκαλέσει φόβο στον διοικητή Καλαμάτας, Σουλεϊμάν Αγά Αρναούτογλου. Επιπλέον την ίδια περίοδο έφτασαν στο λιμάνι του Αλμυρού πολεμοφόδια από τους Φιλικούς της Σμύρνης ως κίνηση υποστήριξης στον αγώνα, τα οποία τα ασφάλισαν μυστικά σε δικό τους μέρος ο Νικηταράς με τον Αναγνωσταρά. Ο Πετρόμπεης, ο οποίος ήταν αρνητικός του σχεδίου, ανταποκρίθηκε στην εντολή του Σουλεϊμάν για αύξηση της πολεμικής δύναμης της πόλης, στέλνοντας του 150 Μανιάτες υπό την αρχηγία του γιού του ,Ηλία Μαυρομιχάλη. Στις 22 Μαρτίου οι Μεσσήνιοι μαζί με τους 2.000 ένοπλους της Δυτικής Σπάρτης κατέλαβαν τα υψώματα της Καλαμάτας εγκλωβίζοντας τον Αγά στην πόλη ενώ την επομένη προχώρησαν στο εσωτερικό της κάνοντας ορατή πλέον την απειλή στους Τούρκους. Παρά την αρχική επιθυμία του Αρναούτογλου να αμυνθεί, παρέδωσε την πόλη και τη φρουρά της με έγγραφη συμφωνία στους Έλληνες οπλαρχηγούς χάρις την εμπλοκή του Ηλία Μαυρομιχάλη.                    Αργότερα την ίδια μέρα παρευρέθηκαν 24 ιερείς και ιερομόναχοι στο πλάι των απελευθερωμένων Μεσσήνιων τελώντας δοξολογία και ευλογώντας τους πολεμικούς αρχηγούς με τις  επαναστατικές τους σημαίες. Αφού οι αρχηγοί έδωσαν όρκο, συγκάλεσαν στη συνέχεια συνέλευση, όπου αποφασίστηκε η ίδρυση μιας κεντρικής επιτροπής με σκοπό τη διοίκηση και την οργάνωση των επαναστατικών κινήσεων στην Πελοπόννησο. Η ονομασία αυτής ήταν Μεσσηνιακή Σύγκλητος ή Μεσσηνιακή Γερουσία και ο Πετρόμπεης ήταν ο επικεφαλής της με τον τίτλο του αρχιστράτηγου των σπαρτιατικών δυνάμεων. Η πρώτη ενέργεια της Συγκλήτου ήταν η έκδοση του ανακοινωθέν της έναρξης της ελληνικής επανάστασης με το έγγραφο «Προειδοποίησιν εις τας Ευρωπαικάς Αυλάς» μέσω του οποίου επίσης ζητούσαν την οποιαδήποτε είδους συνδρομή των Ευρωπαίων στον λυτρωτικό αγώνα των Ελλήνων. Η προκήρυξη αυτή έχει μείνει στην ιστορία ως το πρώτο πολιτικό και διπλωματικό έγγραφο που απεστάλη στις Μεγάλες Δυνάμεις, στις οποίες γνωστοποιούσαν οι αγωνιστές ακόμα ότι ενωμένοι και χωρίς κανέναν δισταγμό θα εκδιώξουν από τα εδάφη τους  τους τυράννους τους. Αναλυτικά το κείμενο της προκήρυξης ήταν το παρακάτω:

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΙΣ ΕΙΣ ΤΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑΣ ΑΥΛΑΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΓΕΝΟΥΣ ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΤΩΝ ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΗΣ ΣΥΓΚΛΗΤΟΥ.

Ο ΑΝΥΠΟΦΟΡΟΣ ΖΥΓΟΣ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΕΙΣ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΕΚΕΙΝΑ ΑΙΩΝΟΣ ΚΑΤΗΝΤΗΣΕΝ ΕΙΣ ΜΙΑΝ ΑΚΜΗΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΜΕΙΝΗ ΑΛΛΟ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΥΣΤΥΧΕΙΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟΥΣ ΓΡΑΙΚΟΥΣ ΕΙΜΗ ΜΟΝΟΝ ΠΝΟΗ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΔΙΑ ΝΑ ΩΘΗ ΚΥΡΙΩΣ ΤΟΥΣ ΕΓΚΑΡΔΙΟΥΣ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΕΝΑΓΜΟΥΣ. ΕΙΣ ΤΟΙΑΥΤΗΝ ΟΝΤΕΣ ΑΘΛΙΑΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΝ ΣΤΕΡΗΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΜΑΣ ΜΕ ΜΙΑΝ ΓΝΩΜΗΝ ΟΜΟΦΩΝΩΣ ΑΠΕΦΑΣΙΣΑΜΕΝ ΝΑ ΛΑΒΩΜΕΝ ΤΑ ΑΡΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΟΡΜΗΣΩΜΕΝ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΥΡΑΝΝΩΝ.ΠΑΣΑ ΠΡΟΣ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ΜΑΣ ΦΑΤΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΧΟΝΟΙΑ ΩΣ ΚΑΡΠΟΙ ΤΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΑΠΕΡΡΙΦΘΗΣΑΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΒΥΘΟΝ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΕΣ ΠΝΕΟΜΕΝ ΠΝΟΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. ΑΙ ΧΕΙΡΕΣ ΗΜΩΝ ΑΙ ΔΕΔΕΜΕΝΑΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ ΝΥΝ ΑΠΟ ΤΑΣ ΣΙΔΗΡΑΣ ΑΛΥΣΣΟΥΣ ΤΗΣ ΒΑΡΒΑΡΙΚΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΕΛΥΘΗΣΑΝ ΗΔΗ ΚΑΙ ΥΨΩΘΗΣΑΝ ΜΕΓΑΛΟΨΥΧΩΣ ΚΑΙ ΕΛΑΒΟΝ ΤΑ ΟΠΛΑ ΠΡΟΣ ΜΗΔΕΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΒΔΕΛΥΡΑΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ  ̇ ΟΙ ΠΟΔΕΣ ΗΜΩΝ ΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΥΝΤΕΣ ΕΝ ΝΥΚΤΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑ ΕΙΣ ΤΑΣ ΕΝΗΓΓΑΡΕΥΣΕΙΣ ΤΑΣ ΑΣΠΛΑΧΝΟΥΣ ΤΡΕΧΟΥΝ ΕΙΣ ΑΠΟΚΤΗΣΙΝ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΑΣ.Η ΚΕΦΑΛΗ ΜΑΣ Η ΚΛΙΝΟΥΣΑ ΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ ΥΠΟ ΤΟΝ ΒΑΡΥΤΑΤΟΝ ΖΥΓΟΝ ΤΟΝ ΑΠΕΤΕΙΝΑΞΕ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΔΕΝ ΦΡΟΝΕΙ ΕΙΜΗ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ  ̇ Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ Η ΑΔΥΝΑΤΟΥΣΑ ΕΙΣ ΤΟ ΝΑ ΠΡΟΦΕΡΗ ΛΟΓΟΝ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΦΕΛΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΕΞΙΛΕΩΣΙΝ ΤΩΝ ΒΑΡΒΑΡΩΝ ΤΥΡΑΝΝΩΝ ΤΩΡΑ ΜΕΓΑΛΟΦΩΝΩΣ ΦΩΝΑΖΕΙ ΚΑΙ ΚΑΜΝΕΙ ΝΑ ΑΝΤΗΧΗ Ο ΑΗΡ ΤΟ ΓΛΥΚΥΤΑΤΟΝ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. ΕΝ ΕΝΙ ΛΟΓΩ ΟΛΟΙ ΑΠΕΦΑΣΙΣΑΜΕΝ Η ΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΘΩΜΕΝ Η ΝΑ ΑΠΟΘΑΝΩΜΕΝ. ΤΟΥΤΟ ΕΝΕΚΕΝ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕΝ ΕΠΙΠΟΝΩΣ ΤΗΝ ΣΥΝΔΡΟΜΗΝ ΚΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑΝ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΕΝΩΝ ΕΥΡΩΠΑ-Ι-ΚΩΝ ΓΕΝΩΝ ΩΣΤΕ  ΝΑ ΔΥΝΗΘΩΜΕΝ ΝΑ ΦΘΑΣΟΥΜΕΝ ΤΑΧΥΤΕΡΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΝ ΣΚΟΠΟΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΛΑΒΩΜΕΝ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΜΑΣ ΝΑ ΑΝΑΣΤΗΣΩΜΕΝ ΤΟ ΤΕΡΑΛΑΙΠΩΡΗΜΕΝΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΓΕΝΟΣ ΜΑΣ. ΔΙΚΑΙΩ ΤΟ ΛΟΓΩ Η ΜΗΤΗΡ ΜΑΣ ΕΛΛΑΣ ΕΚ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΜΕΙΣ ΕΦΩΤΙΣΘΗΤΕ ΑΠΑΙΤΕΙ ΩΣ ΕΝ ΤΑΧΕΙ ΤΗΝ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΟΝ ΣΥΝΔΡΟΜΗΝ ΣΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΗΣ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΕΣΜΕΝ ΕΥΕΛΠΙΔΕΣ ΟΤΙ ΘΕΛΕΙ ΑΞΙΩΘΩΜΕΝ ΚΑΙ ΗΜΕΙΣ ΘΕΛΟΜΕΝ ΔΕΙΞΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ ΣΑΣ ΣΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗΝ ΜΑΣ.

1821 ΜΑΡΤΙΟΥ 23: ΕΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ

ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΤΟΥ ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ

Το άγαλμα σηματοδοτεί τη μεσσηνιακή πρωτεύουσα ως την πόλη ορόσημο της έναρξης του απελευθερωτικού αγώνα ενάντια των Οθωμανών.

Για την ανάδειξη του χώρου του μνημείου  κατεδαφίστηκε ένας οικίσκος πιάτσας ταξί και έγινε αισθητική διαμόρφωση του χώρου με προσθήκη ανθοφόρων φυτών.

Όνομα Συντάκτη

Γράφει η Άννα Μπάμπαλη, φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Βιβλιογραφία

Διαδικτυογραφία:

http://www.greek-sculptor.eu/index.php/statues/44-2017-05-17-06-40-36

https://www.kalamata.gr/

http://www.greek-sculptor.eu/index.php/sculptor

https://el.wikipedia.org

www.sansimera.gr

https://geonews.gr

Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.

Post Author: Editor

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments