Άγνωστος Στρατιώτης
Το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη είναι κατασκευασμένο από πεντελικό μάρμαρο και η φιγούρα του στρατιώτη παρουσιάζεται σε στάση αναμονής. Το ολόσωμο άγαλμα του άντρα ύψους δύο μέτρων είναι τοποθετημένο σε μία υπερυψωμένη βάση από μάρμαρο και κοσμεί την πλατεία. Στις τρεις από τις τέσσερις πλευρές του Μνημείου υπάρχουν ανάγλυφες παραστάσεις που απεικονίζουν κρητικούς πολεμιστές (βρακοφόρους) οι οποίοι επαναστατούν εναντίον των Τούρκων, μία μητέρα από την Κρήτη που στέλνει τον γιο της στον πόλεμο και τον Πύργο του Ξωπατέρα στη Μεσαρά, και στην εμπρόσθια πλευρά υπάρχουν χαραγμένα τρία επιγράμματα:
Το Ηράκλειον εις τ άριστα τέκνα του
των πολέμων
1912-22
Ου θνήσκουσιν θανόντες
αϋμυνόμενοι περί πάτρης
αυτών γάρ φήμη
γαΐαν άπασαν έχει
σε πόλεμο όποιος σκοτωθή
μονάχα ζωή χάνει
μα παίρνει όνομ αθάνατο
κι αμάραντο στεφάνι
Το άγαλμα στην Πλατεία Ελευθερίας είναι έργο του καλλιτέχνη Χριστόφορου Νατσίου το οποίο φιλοτέχνησε στην ηλικία των 25 ετών και του οποίου η ανέγερση αποφασίστηκε το 1924 από την συνέλευση του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών του Νομού Ηρακλείου.
Τοποθεσία
Το γλυπτό βρίσκεται στην πλατεία Ελευθερίας της πόλης του Ηρακλείου.
Πατρότητα
Ο Χριστόφορος Νάτσιου γεννήθηκε στα 1903 στην Κόρινθο και σπούδασε στην Σχολή Καλών Τεχνών. Έλαβε μέρος σε πολλές εκθέσεις και συμμετείχε στην Έκθεση της Βενετίας με το έργο του ” Η κεφαλή της Πανδώρας”. Είχε κοσμήσει το καταδρομικό ΕΛΛΗ με τα γλυπτά του κώδωνα και το ανάγλυφο της ναυμαχία της Σαλαμίνας. Υπήρξε πρόεδρος του Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος και σ’ όλες τις εγκυκλοπαίδειες αναφέρεται το έργο του στο Ηράκλειο. Παντρεύτηκε την Ευθαλία (Λουλού) Ξενοπούλου. Η Ευθαλία Νατσίου, με διαθήκη κληροδότησε όλα τα περιουσιακά της στοιχεία, σε δημόσιους και κοινωφελείς οργανισμούς, δημιούργησε (ουσιαστικά) το Μουσείο Ξενόπουλου στη Ζάκυνθο, εκεί τοποθετήθηκαν και κατάλοιπα (επιστολές κ.λπ.) της ίδιας και του γλύπτη συζύγου της.
Το μνημείο αποδίδει φόρο τιμής στους χιλιάδες ανώνυμους πρωταγωνιστές των ιστορικών γεγονότων που έχασαν τη ζωή τους για την ελευθερία, στη μνήμη των οποίων κατατίθενται στεφάνια στις εθνικές επετείους.
Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επικράτησε σε όλους τους λαούς (νικητές και ηττημένοι) η πρακτική ανέγερσης μνημείων προς τιμήν των στρατιωτών και όλων όσων πέθαναν ηρωικά. Λόγω του μεγάλου αριθμού πεσόντων και της ανεξάντλητης λίστας ονομάτων, όλα τα μνημεία αφιερώθηκαν υπέρ του συνόλου, του στρατιώτη δηλαδή, υιοθετώντας το όνομα «Άγνωστος Στρατιώτης».
Την 10 Φεβρουαρίου 1924 η πρόταση των εφέδρων του Ηρακλείου για την ανέγερση μνημείου του “Αγνώστου Στρατιώτου” έγινε ομόθυμα δεκτή από τη Δ΄ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων. Στον έρανο συμμετείχαν οι πάντες : Σχολεία, σωματεία, κοινωνικές οργανώσεις και ο Δήμος Ηρακλείου. Προκηρύχθηκε πανελλήνιος διαγωνισμός, μεταξύ αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, το θέμα που είχε καθορισθεί ήταν η παράσταση Έλληνα στρατιώτη του Μεγάλου πολέμου. Βραβεύθηκε η πρόταση του γλύπτη Χριστόφορου Νατσίου και ανετέθη η κατασκευή εκ πεντελικού μαρμάρου. Τα αποκαλυπτήρια γιορτάστηκαν στις 8 Ιουλίου 1928 από τον περίφημο Στρατηγό Κατεχάκη με δοξολογία στον Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά και πομπή των σωματείων και συντεχνιών της πόλης του Ηρακλείου και συμμετείχε ολόκληρος ο νομός Ηρακλείου με εκπροσώπους όλων των κοινοτήτων και πάνδημη συμμετοχή. Σε έγγραφο προς το γλύπτη η αρμόδια επιτροπή έγραψε ότι «Το έργο πληροί όλους τους κανόνες της τέχνης, ανταποκρίνεται πλήρως εις τα αισθήματα της Ελληνικής ψυχής και αποτελεί αληθινόν εγκαλλώπισμα της πόλεως».
Έχουν σημειωθεί βανδαλισμοί στο μνημείο με διάφορες μορφές και με την πιο πρόσφατη να σημειώνεται στις 27 Οκτωβρίου 2020. Συνεργεία του Δήμου Ηρακλείου προχώρησαν στον καθαρισμό του μνημείου μετά τους βανδαλισμούς.
Όνομα Συντάκτη
Γράφει η Ηλέκτρα-Ηρώ Ζώτου, εκπαιδευτικός
Βιβλιογραφία
Διαδικτυακές πηγές:
http://www.heraklionsculptures.gr
http://www.alkman.gr
https://www.thisiscrete.gr/gr/historical-monuments
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.




