Αθανάσιος Διάκος
Προς τιμή του ήρωα οπλαρχηγού Αθανασίου Διάκου, η προτομή του τοποθετήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1998, από την Ένωση Ρουμελιωτών Βορείου Ελλάδος. Ρεαλιστικό χάλκινο γλυπτό του ήρωα της Επανάστασης του 1821. Στην μαρμάρινη βάση του διαβάζουμε ένα από τα Λαμιώτικα συγγράμματα του Κωστή Παλαμά :
Και των ηρώων το καύχημα, στη δόξα του Κυρίου, Θανάση Διάκο, σ’ έφερε ο δαρμός του μαρτυρίου, κι ενώ σου σπάραζε κακή φωτιά το τίμιο σώμα, τραγούδι, αγγελικό φιλί, σου μύρωνε το στόμα.
Τοποθεσία
Η προτομή βρίσκεται στο πάρκο ανάμεσα στη οδό Κ. Μελενίκου και Εθνικής Αμύνης απέναντι από την Φιλοσοφική σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Πατρότητα
Είναι έργο του Ευθύμιου Καλευρά. Ο Ευθύμιος Καλευράς γεννήθηκε το 1929 και απεβίωσε το 2011. Ήταν παιδί προσφύγων από τον Πόντο. Σπούδασε στην Σχολή Καλών τεχνών της Αθήνας. Φιλοτέχνησε πολλές προτομές για δημόσιους χώρους. Δικά του γλυπτά, προτομές και ανδριάντες συναντάμε σε πολλά κεντρικά σημεία της Θεσσαλονίκης.
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτελεί μια περίοδο ορόσημο για τους Έλληνες μιας και σηματοδοτεί την αρχή της εξέγερσης εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με σκοπό την δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους. Εορτάζεται με μεγαλοπρέπεια στις 25 Μαρτίου μαζί με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Γνωρίζουμε τα περισσότερα ονόματα των ηρώων της επανάστασης από τα βιβλία της ιστορίας. Η πόλης της Θεσσαλονίκης όπως και δεκάδες άλλες στην Ελλάδα τιμούν τους ήρωες αυτούς με προτομές ανδριάντες και μνημεία σε δημόσιους χώρους.
Ο Αθανάσιος Διάκος (Αθανάσιος Διάκος Φωκίδας ή Αρτοτίνα Φωκίδας, 4 Ιανουαρίου 1788 – Λαμία, 24 Απριλίου 1821) ήταν ένας από τους Έλληνες πρωταγωνιστές ήρωες – οπλαρχηγούς του πρώτου έτους της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ο οποίος έδρασε στη Στερεά Ελλάδα. Σύμφωνα με μια εκδοχή, το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Γραμματικός ή κατά άλλους ήταν Αθανάσιος Μασσαβέτας . Στα οθωμανικά müsvedde ~ مسوده σημαίνει: σχέδιο και Γραμματέας/Γραμματικός καταγραφής φορολογικών στοιχείων και επομένως είτε Μασσαβέτας στα Οθωμανικά, είτε Γραμματικός στα Ελληνικά, το επώνυμό του ήταν το ίδιο και το αυτό, προφανώς προερχόμενο εξ ιδιότητος που είχαν οι πρόγονοί του. Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820 έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Τον Απρίλιο του 1821 σε συνεργασία με άλλους οπλαρχηγούς κατέλαβε το φρούριο της Λιβαδειάς και χρησιμοποιώντας το ως ορμητήριο, έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες. Κατέλαβε την γέφυρα της Αλαμάνας και στις 23 Απριλίου 1821 έδωσε μάχη με τα στρατεύματα του Ομέρ Βρυώνη. Στη μάχη αυτή συνελήφθη και αφού μεταφέρθηκε στη Λαμία δολοφονήθηκε με ανασκολοπισμό (λογοτεχνικά αναφέρεται ότι “σουβλίστηκε”) από τους Τούρκους και κάηκε στις 24 Απριλίου 1821. Ο Ελληνικός Στρατός του απένειμε τιμητικά τον βαθμό του Στρατηγού.
Όνομα Συντάκτη
Γράφει ο Γεώργιος Τσιτιρίδης, δημοσιογράφος.
Βιβλιογραφία
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Greek