Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Γεώργιος Καραϊσκάκης

Είναι κατασκευασμένη από μάρμαρο και ορείχαλκο. Περιέχει τρεις μαρμάρινες βάσεις τετραγωνικού σχήματος αλλά διαφορετικού μήκους και πλάτους όπου μπροστά έχει ένα μικρό σκαλί κατασκευασμένο και αυτό από μάρμαρό. Κάτω από την προτομή περιέχει μία μαρμάρινη στήλη που πάνω σε αυτή είναι σκαλισμένα τα στοιχεία του ήρωα: «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ, ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΗΣ, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ 1821», και λίγα εκατοστά κάτω από αυτό, έχει σκαλιστεί ο φορέας που έκανε δωρεά το γλυπτό και η χρονολογία που δόθηκε στην πόλη: «ΔΩΡΕΑ, ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΩΝ ΠΑΠΑΓΟΥ, Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ – ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1982». Στην κορυφή είναι σκαλισμένη η προτομή, από ορείχαλκο. Το ύψος της προτομής είναι 0,30 μέτρα, το πλάτος της 0,60 μέτρα και το μήκος της 0,60 μέτρα. Λόγω του ότι η προτομή έγινε δωρεά στην πόλη μας από τον Σύνδεσμο Ρουμελιωτών του Δήμου Παπάγου Αθηνών, δεν είναι γνωστός ο καλλιτέχνης του γλυπτού. Ο Σύνδεσμός Ρουμελιωτών δώρισε το γλυπτό με την προϋπόθεση ο Δήμος Λαμιέων να το τοποθετήσει σε σημείο που φέρει πολύ πράσινο. Είναι χαρακτηριστικό που πάνω από όλο το χώρο του μνημείου βρίσκονται πλατάνια, δίπλα ακριβώς στα αριστερά υπάρχει ένα μικρό παρκάκι με γκαζόν και δέντρα, στα δεξιά είναι τοποθετημένα φυτά και μέσα στο μνημείο ο Δήμος έχει τοποθετήσει γκαζόν και λουλούδια. Μπροστά από το μνημείο, στα δεξιά και στα αριστερά, ο Δήμος έχει τοποθετήσει παγκάκια για τους κατοίκους της πόλης και τους επισκέπτες.

Τοποθεσία

Η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη βρίσκεται επί της οδού Καραϊσκάκη και Βελισσαρίου, τοποθετημένη σε μία μικρή πλατεία. Το Δημοτικό θέατρο της Λαμίας απέχει περίπου 100 μέτρα και γύρω από τον χώρο περιέχει πολύ πράσινο.

Πατρότητα

Δεν εντοπίστηκαν στοιχεία.

κ2
κ1
κ

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης γεννήθηκε το 1782. Μέχρι το 1927 δεν έχει εξακριβωθεί ο τόπος γέννησής του, καθώς επικρατούν διάφορες απόψεις. Η μία άποψη υποστηρίζει ότι γεννήθηκε στο Μουζάκι Καρδίτσας, η άλλη στο Μαυρομμάτι της Καρδίτσας και η τρίτη σε μία επαρχία της Άρτας που ονομαζόταν «Σκουληκαρυά». Ο εγγονός του όμως το 1927 ανέφερε πως ο τόπος γέννησης του ήταν το Μαυρομμάτι Καρδίτσας. Το επίθετό του ήταν Καραΐσκος, αλλά ως υποτιμητικό υποκοριστικό τον φώναζαν «Καραϊσκάκη». Η μητέρα του ονομαζόταν Ζωή Ντιμισκή και ήταν μοναχή και ήταν νόθο παιδί του Δημήτριου Καραΐσκου. Μεγάλωσε στα άγραφα καθώς δεν άντεχε τον διασυρμό της οικογενείας του. Παρόλα αυτά, συνέχισαν να τον αποκαλούν υποτιμητικά «ο γιός της Καλόγριας», καθώς ο πατέρας του ούτε τον αναγνώρισε, ούτε ασχολήθηκε ποτέ μαζί του. Στην ηλικία των 15 ετών, σχημάτισε την πρώτη του κλέφτικη ομάδα, αλλά τρία χρόνια αργότερα συνελήφθη από άνδρες του Αλή Πασά. Στην αυλή του Αλή Πασά, παρά τα βασανιστήρια που υπέστη, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης έμαθε την στρατιωτική τέχνη, γράμματα, γραφή και ανάγνωση.

Το 1798, ακολούθησε τον Αλή Πασά στην εκστρατεία κατά του Πασά του Βιδινίου Πασβάνογλου, που ήταν ηγέτης της Βουλγαρίας, και έμεινε εκεί τρεις μήνες. Δεν δεχόταν όμως χριστιανούς και για να μην γίνει αντιληπτός μετονομάστηκε σε «Καρακλής». Έκανε μυστικές διαπραγματεύσεις μαζί του και όταν τον έπιασε ο Αλή Πασάς, τον έκλεισε για δύο χρόνια σε ένα μπουντρούμι. Όταν κατάφερε να διαφύγει, σε ηλικία 23ων ετών, τάχθηκε στο πλευρό του περίφημου τότε Κατσαντώνη, έγινε πρωτοπαλίκαρό του και σκότωσε τον Βέλη Γκέκα.

Το έτος 1807, συνόδευσε τον Κατσαντώνη στην συνάντηση που οργάνωσε ο Ιωάννης Καποδίστριας για να συμβάλλουν στην άμυνα που οργάνωνε η Λευκάδα απέναντι για τυχόν επίθεση που θα έκανε ο Αλή Πασάς. Εκεί γνωρίστηκε με τον Ιωάννη Καποδίστρια, Κολοκοτρώνη, Νικηταρά αλλά και με τον πατέρα του στον όποιο δεν μίλησε. Το 1808, ο Κατσαντώνης συλλαμβάνεται και θανατώνεται από τον Αλή Πασά και ο Καραϊσκάκης εμφανίζεται μπροστά του μόνος του καθώς βρέθηκε σε αδυναμία. Το 1812 ερωτεύεται και παντρεύεται την Γκόλφω. Μαζί της απέκτησε τρία παιδιά. Την Ελένη, την Πηνελόπη και τον Σπύρο που όταν μεγάλωσε έγινε Υπουργός Στρατιωτικών και Βουλευτής Καρδίτσας.

Το 1820, πολιορκήθηκε από τα στρατεύματα του Σουλτάνου και απέδρασε για δεύτερη φορά από την αυλή του Αλή Πασά και κατευθύνθηκε για την Λευκάδα. Τον Ιανουάριο του 1821 έγινε μία σύσκεψη οπλαρχηγών και αποφασίστηκε να εξεγείρει την Βόνιτσα. Επειδή όμως στην Βόνιτσα ήταν ο Χουρσίτ Πασάς, δεν έγινε η εξέγερση, γι΄ αυτό πήγε στα Τζουμέρκα και άρχισε εκεί τον αγώνα. Τον Μάϊο του 1821, στο Κομπότι της Άρτας τραυματίζεται και αποσύρεται για θεραπεία.

Τον Απρίλιο του 1824, κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία και του αφαιρέθηκαν όλα τα αξιώματα. Ακολούθησαν πολλά γεγονότα έως το Δεκέμβριο του 1824 που κατέφτασε κοντά στην Στερεά Ελλάδα. Στο δεύτερο Εμφύλιο Πόλεμο, αναγνωρίστηκε ως οπλαρχηγός στο Ανατολικό μέρος στο Ανατολίκη Αγράφων, που από τη μία μεριά ήταν οι Ρουμελιώτες και από την άλλη οι Πελοποννήσιοι. Το 1825 τελείωσε ο Εμφύλιος με νικητή τους Ρουμελιώτες.

Τον Ιούλιο του 1826 διορίστηκε ως αρχιστράτηγος της Ρούμελης και το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να πάει στην Ελευσίνα για να αντιμετωπίσει τον στρατό του Κιουταχή που πολιορκούσε την Αθήνα. Στις 6 Αυγούστου 1826 νίκησε τους Τούρκους στο Χαϊδάρι της Αθήνας και τρεις μέρες αργότερα επανέλαβε την μάχη.

Το Νοέμβριο του 1826, ο Καραϊσκάκης απελευθέρωσε πολλές περιοχές μέχρι να βρεθεί στην Αράχωβα. Ο Κιουταχής έστειλε μεγάλη στρατιωτική δύναμη για να τον αντιμετωπίσει. Από τις 18 έως τις 24 Νοεμβρίου διεξάχθηκε η μάχη της Αράχωβας, όπου ο Καραϊσκάκης κλείνει την είσοδο της πόλης λίγο πριν καταφτάσουν οι δυνάμεις των Τούρκων. Νικάει και ο Μουσταφάς Μπέης βλέποντας τις δυνάμεις του να χάνουν, ζήτησε από τον αδερφό του να του κόψει το κεφάλι για να μην πέσει στα χέρια των Ελλήνων όπου και το έκανε.

Μετά, ο Καραϊσκάκης επέστρεψε στην Αττική για να αντιμετωπίσει τον Κιουταχή που συνέχιζε να πολιορκεί την Ακρόπολη τον Φεβρουάριο του 1827.

Τον Απρίλιο του 1827, η Ελληνική Κυβέρνηση προσέλαβε δυο Άγγλους αξιωματικούς, τους Τσορτς και Κόχραν. Όταν ο Καραϊσκάκης πήγε στο Κερατσίνι, διαφώνησε με την στρατηγική των Άγγλων που ήθελαν κατά μέτωπο επίθεση, καθώς πίστευε ότι δεν θα είχε καμία δυνατότητα επιτυχίας. Μετά από πολλές πιέσεις αναγκάστηκε να δεχτεί το σχέδιο. Στις 22 Απριλίου 1823 οι στρατιώτες επιτέθηκαν στο στρατόπεδο του Κιουταχή χωρίς διαταγή και ο Καραϊσκάκης πήγε, εκεί που είναι σήμερα ο ηλεκτρικός σταθμός που Παλαιού Φαλήρου, και δέχτηκε έναν πυροβολισμό στην κοιλιακή χώρα. Μεταφέρθηκε στο πλοίο που ονομαζόταν «Σπαρτιάτης» και γράφει την διαθήκη του. Καλεί του συντρόφους του, τους ασπάζεται και τους περνά το μήνυμα ότι όλοι πρέπει να είναι μονιασμένοι. Οι γιατροί προσπάθησαν να τον σώσουν αλλά στις 4 το ξημέρωμα στις 23 Απριλίου 1823 άφησε την τελευταία του πνοή, ανήμερα της εορταστική του εορτής.

Μέχρι σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί εάν ο θάνατός του ήταν δολοφονία ή προήλθε από ελληνικά ή Τουρκικά πυρά.

Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Γεωργίου Καραϊσκάκη έγιναν την Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 1982 και ώρα 11 το πρωί. Στην τελετή παρεβρέθησαν 30 μέλη από την Αθήνα με επικεφαλής τον στρατηγό κ. Βασίλη Γκανασούλη, ο δήμαρχος της Λαμία κ. Φίλης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και το υπόλοιπο προσωπικό του Δήμου. Η τελετή ξεκίνησε με τρισάγιο που τελέστηκε από τον Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Δαμασκηνό και ο Δήμαρχος της πόλης εκφώνησε λόγο ευχαριστώντας τους αρμοδίους για τη προσφορά της προτομής, ενώ ανέφερε περιεκτικά λίγα λόγια για τη ζωή και τον αγώνα του Καραϊσκάκη. Μετά το λόγο του Δημάρχου, ο στρατηγός Γκανασούλης αποκάλυψε τη προτομή και κατέθεσε στεφάνι Δάφνης, ενώ ακολούθησαν με κατάθεση στεφάνων οι λοιποί στρατηγοί και Ταξίαρχοι που παρευρέθησαν στην τελετή. Ακολούθησε ενός λεπτού σιγή και η Φιλαρμονική του Δήμου Λαμιέων έπαιξε τον Εθνικό Ύμνο.

Παρόλα αυτά, δεν έχει πραγματοποιηθεί κάποια τελετή απόδοσης μνήμης στη προτομή. Δε γίνεται κατάθεση στεφάνων και αποτελεί μόνο ένα αξιοθέατο για τους επισκέπτες της πόλης. Στην ηλεκτρονική σελίδα του δήμου Λαμιέων όμως, στα αξιοθέατα της πόλης, για την προτομή γίνεται αναφορά στην τοποθεσία της και στην ιστορία του ήρωα.

Όνομα Συντάκτη

Γράφει η Ιωάννα Αδάμ, τελειόφοιτη φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Βιβλιογραφία

Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.

Post Author: Editor

Subscribe
Notify of
guest
2 Comments
oldest
newest most voted
Inline Feedbacks
View all comments
Στεφανος Σωτηριου
Στεφανος Σωτηριου
07/09/2021 1:27 μμ

ΔΕν υπαρχει καμια απολυτως πηγη που να λεει οτι ο Καραισκακης γενηθηκε καπου αλλου εκτος Σκουληκαριας. ΚΑΜΙΑ! Αναφερατε μια και να το συζητησουμε!
Μια φημη του Περραιβου για καποια σπηλια 8 χλμ. δυτικα του Μαυροματίου, ο οποιος Περραιβός δεν ειχε καμια αμεση σχεση με τον Καραισκακη και μια θλιβερη, μυστικη πολιτικη παρεμβαση του 1927 και 1966, (που θα ζηλευαν και οι Σκοπιανοι) , που εβαλε την Καρδιτσα στην διεκδικηση της γενετειρας του Καραισκακη. Δειτε το ιστορικο και ολες τι πηγές στο: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗσ Η ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ. https://stefanosotiriou.wordpress.com/2019/05/08/%CE%B3%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%83-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%8A%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BA%CE%B7%CF%83-%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9/.

Καθως και στο: karaiskakisgeorgios.wordpress.com