Μιχαήλ Μελαδάκης
O Μιχάλης Μελαδάκης γεννήθηκε στην Ασή – Γωνιά του νομού Χανίν, στο νησί της Κρήτης το 1889. Κατά τα έτη 1906 – 1907 πολέμησε ως εθελοντής στον Μακεδονικό Αγώνα ενώ κατά τα έτη 1913 – 1914 πολέμησε ως αρχηγός εθελοντικών σωμάτων στον αγώνα για την απελευθέρωση της βορείου Ηπείρου. Έπεσε κατά τη διάρκεια ένοπλης συμπλοκής στις 23 Απριλίου 1914 στην Κορυτσά.
Όσον αφορά το έργο, πρόκειται για έναν ανδριάντα φυσικού μεγέθους κατασκευασμένο από ορείχαλκο. Δημιουργός του είναι ο γλύπτης Γρηγόρης Ριζόπουλος. Ο Μελαδάκης φοράει στρατιωτική στολή: πηλήκιο στην κεφαλή, χιτώνιο με σφαίρες ζωσμένες στη μέση, πιστόλι περασμένο ανάμεσα στη ζώνη του ενώ στα δυο του χέρια κρατάει ένα τυφέκιο. Έχει πυκνή γενειάδα ενώ το έργο είναι στημένο με τέτοιο τρόπο που βλέπει προς τον βορρά και τη Κορυτσά, τον τόπο θανάτου του Μελαδάκη.
Στην κάτω δεξιά πλευρά του ανδριάντα εντοπίζουμε χαραγμένη την υπογραφή του γλύπτη και το έτος κατασκευής:
γλύπτης
Γρηγόρης
Ριζόπουλος
2012
ενώ στην πίσω πλευρά είναι χαραγμένο το όνομα του χυτηρίου:
ΧΥΤΗΡΙΟ
ΓΑΒΑΛΑ
Στην πρόσοψη του βάθρου είναι χαραγμένα τα λόγια:
ΜΙΧΑΗΛ ΙΩΑΝ. ΜΕΛΑΔΑΚΗΣ
ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ
1889 – 1914
“Στου Μίνωα τη γη, ξένε σαν πας
και το τραγούδι ακούσεις του ριζίτη
πες τους στην Κορυτσά απόμεινα
φρουρός στην Ήπειρο, τιμή στην Κρήτη”
Στην πίσω πλευρά του βάθρου αναγράφονται πληροφορίες σχετικά με το βιογραφικό του:
1889: ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΣΗ – ΓΩΝΙΑ ΧΑΝΙΩΝ
1906 – 1907: ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΣ
1912: ΥΠΑΡΧΗΓΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ
1913 – 1914: ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ
24-4-1914: ΈΠΕΣΕ ΜΑΧΟΜΕΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΤΣΑ
Στις δυο πλαϊνές πλευρές του βάθρου αναγράφονται αντίστοιχα τα λόγια που αφορούν το έτος τοποθέτησης και τους χορηγούς:
ΔΗΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΕΣΤΗΣΕ (2013)
ΕΠΙ ΔΗΜΑΡΧΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Α. ΦΙΛΙΟΥ
και
ΔΑΠΑΝΑΙΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΡΗΤΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ
ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΑΝΗΓΕΡΘΗ
ΓΛΥΠΤΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΟΙΕΙ
Τοποθεσία
Ο ανδριάντας του Μιχαήλ Μελαδάκη βρίσκεται στον μώλο των Ιωαννίνων, στην παραλίμνια δηλαδή περιοχή των Ιωαννίνων δίπλα από το πάρκο του Λορέντζου Μαβίλη όπου βρίσκεται και η αντίστοιχη προτομή.
Πατρότητα
Ο Γρηγόρης Ριζόπουλος γεννήθηκε στη Λάγκα Καστοριάς, στις 24 Μαΐου 1929. Η οικογένειά του ήταν πολυμελής και είχε ενεργή συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση, στο ΕΑΜ και στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Ο Γρηγόρης Ριζόπουλος από πολύ νεαρή ηλικία στρατεύτηκε στο ΚΚΕ και για τη δράση του εξορίστηκε το 1947 στην Αλόννησο και το 1948 στον Καραβόσταμο Ικαρίας. Από το 1949 έως το 1953 εξορίσθηκε στην μαρτυρική Μακρόνησο.
- Μετά την εξορία, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στο τμήμα Γλυπτικής το 1956, με καθηγητή τον Γιάννη Παππά και στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, ως αρχιτέκτων μηχανικός.
- Ο γλύπτης Γρηγόρης Ριζόπουλος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου (ΠΕΚΑΜ), πέθανε σε ηλικία 89 ετών. Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 14 Νοέμβρη, στις 2 το μεσημέρι, από το Νεκροταφείο Παπάγου.
Πολέμησε γενναία, πρώτα στη Μακεδονία, Τούρκους και Βουλγαροκομιτατζήδες και στη συνέχεια έλαβε μέρος στον Βορειοηπειρωτικό αγώνα ως αρχηγός σώματος 28 ανδρών. Τελικά θυσιάστηκε και ο ίδιος για τη λευτεριά.Σκοτώθηκε πολεμώντας στη μάχη της Νικολίτσας, κοντά στην Κορυτσά, στις 24 του Απρίλη του 1914.
Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο 25 Μαΐου 2013. Η παρουσία των Κρητών ντυμένων στα μαύρα ήταν έντονη στην πόλη από τις προηγούμενες ημέρες πουλώντας τυρί κι άλλα κρητικά προϊόντα στον μώλο. Με την παρουσία του Δημάρχου και του Περιφερειάρχη πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια. Κρητικοί συγγενείς του Μελαδάκη έφεραν χώμα από την Κρήτη το οποίο και σκόρπισαν τριγύρω από τον ανδριάντα.
Όνομα Συντάκτη
Γράφει η Ιωάννα Χατζηγιαννίδου, τελειόφοιτη φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Βιβλιογραφία
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Greek