Κοτζά Αναστάς, Σέρβια Κοζάνης

Αναστάσιος Θ. Παπαδόπουλος (Κοτζά Αναστάς)
Ο τελευταίος Ακρίτας του Πόντου
Αναστάσιος Παπαδόπουλος ήταν από τους πρωταγωνιστές της αντίστασης στα δυσκολα χρόνια της Ποντιακής Γενοκτονίας και πέρασε στην ιστορία και στον θρύλο ως Κοτσα Αναστάς (Μέγας Αναστάσης). Γεννήθηκε το 1895 στο χωρίο Εντίκ Πουνάρ της Έρπαα (αρχαία Ηράκλεια) και ανατράφηκε με τις αξίες του Χριστιανισμού και της ελευθερίας. Το 1915 δραπέτευσε από τα δολοφονικά Τάγματα Εργασίας (AmeleTaburlari) και με άλλους φυγόστρατους χωριανούς του ανέβηκε στο βουνό Τοπ Τσαμ. Εκεί δημιούργησε ένα από τα δυναμικότερα αντάρτικα σώματα του Πόντου, με στόχο την αυτοάμυνα και την προστασία του Ελληνικού πληθυσμού που ήταν έρμαιο των λεηλασιών, των εξευτελισμών και των εκτελέσεων.
Η παρουσία του Α. Παπαδόπουλου στα βουνά, σημάδεψε όλες τις εξελίξεις στην περιοχή, ώστε ο νεαρός οπλαρχηγός να γίνει η ελπίδα των Ελλήνων και ο φόβος και τρόμος των Τούρκων. Στα βουνά του Τοπ Τσαμ έγραψε σελίδες άφθαστου ηρωισμού και αυτοθυσίας. Σελίδες γεμάτες από μάχες, γενναιότητες, αγωνίες και αίμα. Ήταν ο αρχηγός που έθεσε υπο την προστασία του χιλιάδες γυναικόπαιδα και έφραξε το δρόμο προς την ολοκληρωτική καταστροφή. Με τους άνδρες των ανταρτικών σωμάτων του αντιμετώπισε τις γενοκτόνες δυνάμεις του οργανωμένου τουρκικού στρατού, κατατροπώνοντας τις επίλεκτες μεραρχίες του Λίβα πασά και του Τσεμάλ Τσεβίτ. Με αριστοτεχνικό ανταρτοπόλεμο και παρά τις αντιξοότητες της πείνας και της έλλειψης εφοδίων, κράτησε την αντίσταση μέχρι την ανταλλαγή.
Ο θρυλικός καπετάνιος δολοφονήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1922 σε ενέδρα που του έστησαν Τούρκοι τσέτες στο χωριό Εζενούς. Οι περισσότεροι συγγενείς και χωριανοί του που ήρθαν στην Ελλάδα μετά από τον ξεριζωμό εγκαταστάθηκαν αρχικά στα Λεύκαρα της Κοζάνης και στη συνέχεια δημιούργησαν τρία νέα χωριά. Την Νεράιδα Κοζάνης, τη Νεοκαισάρεια και το Νέο Κεραμίδι Πιερίας.
Λάζαρος Παπαδόπουλος
(Το κείμενο αυτό συνοδεύει το μνημείο)