Κωνσταντίνος Δαβάκης
Το άγαλμα δημιουργήθηκε αποκλειστικά προς τιμήν του Κωνσταντίνου Δαβάκη, του οποίου το όνομα έχει πάρει και η πλατεία Δαβάκη στην οποία έχει τοποθετηθεί καθώς και η παράπλευρη οδός Δαβάκη. Το άγαλμα απεικονίζει τον Κωνσταντίνο Δαβάκη με την στολή του Συνταγματάρχη του ελληνικού στρατού να έχει προτεταμένο το δεξί του χέρι σε μια κίνηση η οποία υποδηλώνει επίθεση ή κάποια άλλη στρατιωτική εντολή. Πρόκειται για ένα μεταλλικό ανδριάντα σχετικά μεγάλων διαστάσεων στημένο πάνω σε ένα μαρμάρινο βάθρο. Πάνω στο βάθρο αναγράφεται η επιγραφή:
Κ. ΔΑΒΑΚΗΣ
Φέρει πηλήκιο, γραβάτα, πουκάμισο, εξωτερικό επενδύτη ο οποίος είναι κουμπωμένος με ζώνη στην οποία είναι ζωσμένο το πιστόλι του αξιωματικού. Στην αριστερή και την δεξιά πλευρά του στήθους του φέρει παράσημα ενώ στα πόδια φοράει μπότες. Στο αριστερό του χέρι φέρει κάτι που μοιάζει με στραταρχική ράβδο. Δεν έχει τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να δείχνει το αλβανικό μέτωπο όπως το αντίγραφό του στην Καστοριά.
Τοποθεσία
Το γλυπτό τοποθετήθηκε το 1953 στην πλατεία Δαβάκη, κεντρική πλατεία στην περιοχή της Καλλιθέας, η οποία πήρε το όνομα της από τον Συνταγματάρχη του ελληνικού στρατού, Κωνσταντίνο Δαβάκη.
Πατρότητα
Πρόκειται για μια δημιουργία του γλύπτη Αχιλλέα Απέργη που έδρασε για χρόνια στην περιοχή της Καλλιθέας. Γεννήθηκε στη Γαρίτσα Κέρκυρας, στις 31 Ιανουαρίου 1909 και ήταν το τέταρτο από τα επτά παιδιά του Γεωργίου και της Θεανώς Απέργη. Ο Γεώργιος Απέργης ήταν επιτυχημένος έμπορος, που εκτιμούσε και αγαπούσε τις τέχνες και ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε την κλίση του γιου του Αχιλλέα προς την τέχνη. Αρχικά, η κλίση αυτή εκφραζόταν με τη ζωγραφική, το σχέδιο και στη συνέχεια με μικρά γλυπτά από γύψο ή πηλό. Μέσα στο αστικό περιβάλλον της οικογένειας Απέργη ο νεαρός Αχιλλέας δεν έχει πολλές επιλογές σε σχέση με την επαγγελματική του απασχόληση. Έτσι επιδίδεται σε διάφορες εργασίες, κυρίως εμπορικής φύσης. Παράλληλα, παρακολουθεί μαθήματα σχεδίου στη Νυχτερινή Σχολή Κέρκυρας (1918-1920). Στα 28 του χρόνια, το 1937, ο Αχιλλέας Απέργης έρχεται στην Αθήνα και γράφεται στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.), όπου παρακολουθεί μαθήματα έως το 1939 με δασκάλους τον Θωμά Θωμόπουλο, τον Κώστα Δημητριάδη και τον Μιχαήλ Τόμπρο. Ο Αχιλλέας Απέργης αρχικά δούλευε αποκλειστικά με την πέτρα, αλλά το 1950 άρχισε να πειραματίζεται με διάφορα υλικά και από το 1956 στρέφεται αποκλειστικά στο μέταλλο. Το 1952 πραγματοποιεί το πρώτο του ταξίδι στην Ευρώπη, στην Ιταλία και στο Παρίσι, και αργότερα επισκέπτεται και την Αγγλία (1959). Ήταν παντρεμένος από το 1945 με τη ζωγράφο Ειρήνη Απέργη. Ο Αχιλλέας Απέργης πέθανε στην Αθήνα στις 23 Μαρτίου 1986 σε ηλικία 77 ετών. Παράθεση αναλυτικών στοιχείων για το δημιουργό.
Το άγαλμα απεικονίζει τον Κωνσταντίνο Δαβάκη, γεννήθηκε στα Κεχριάνικα του νομού Λακωνίας το 1897. Έδειξε από μικρός έφεση στα πολεμικά πράγματα και με το που ενηλικιώθηκε σπούδασε στην Σχολή Ευελπίδων από την οποία και αποφοίτησε ως Ανθυπολοχαγός Πεζικού τον Οκτώβρη του 1916). Συνέχισε τις σπουδές του στην Ανώτατη Σχολή Πολέμου στην Αθήνα και αργότερα στην γαλλική Σχολή Αρμάτων στο Παρίσι. Μετά την έξωση του Κωνσταντίνου και την είσοδο της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο έλαβε ενεργό μέρος στις συγκρούσεις εναντίον των Βουλγάρων στο Σκρα και την Δοϊράνη όπου και δέχτηκε σοβαρό πλήγμα στην υγεία του από τα αέρια που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα πεδία των μαχών. Με την λήξη του πολέμου προβιβάστηκε σε λοχαγό επ’ ανδραγαθία. Συμμετείχε στην Μικρασιατική Εκστρατεία όπου και τιμήθηκε με το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας διακρινόμενος το 1921 στις μάχες που δόθηκαν στα υψώματα του Αλπανός. Μετά την ήττα παρέμεινε στον ελληνικό στρατό μέχρι την αποστράτευση του το 1937 για λόγους υγείας.
Τον Αύγουστο του 1940 όταν η ιταλική επιθετικότητα στο Αιγαίο καθιστούσε φανερή την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μερική επιστράτευση και ο Δαβάκης ανέλαβε την διοίκηση του 51ου Συντάγματος Πεζικού στην Πίνδο. Η 28η Οκτωβρίου τον βρήκε στο μέτωπο να αντιμάχεται με τους Ιταλούς. Υπό τις εντολές του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας ο Δαβάκης επικεφαλής δυο χιλιάδων ανδρών αντιμετώπισε την 3η μεραρχία αλπινιστών Τζούλια. Αρχικά κράτησε αμυντική στάση περιμένοντας τις εφεδρικές ενισχύσεις. Το πρώτο κομμάτι της τακτικής του – η απόκρουση της αρχικής ιταλικής επίθεσης – στέφτηκε με επιτυχία και στις 1 Νοεμβρίου έχοντας στην διάθεση του και τις ενισχύσεις που περίμενε, εξαπέλυσε επίθεση. Η αντεπίθεση στέφτηκε με επιτυχία, οι Ιταλοί οπισθοχώρησαν και μάλιστα αυτή θεωρείται η πρώτη ήττα του άξονα. Ωστόσο ο Δαβάκης πλήρωσε το τίμημα με έναν σοβαρό τραυματισμό στο στήθος, ο οποίος εν πολλοίς στάθηκε η αιτία του θανάτου του.
Ο τραυματισμός σε συνδυασμό με προηγούμενα προβλήματα δημιούργησαν μεγάλες δυσχέρειες στην υγεία του και τον κράτησαν καθηλωμένο και μακριά από το πολεμικό μέτωπο για μήνες. Εν τω μεταξύ οι Γερμανοί είχαν προελάσει στα Βαλκάνια και έθεσαν την χώρα υπό κατοχή. Ο Δαβάκης ενώ ακόμα βρισκόταν υπό νοσηλεία συνελήφθη με μερικούς ακόμα αξιωματικούς του ελληνικού στρατού από τις ιταλικές αρχές γιατί θεωρήθηκε ύποπτος αντιστασιακής δράσης και επιβιβάστηκε σε πλοίο το οποίο είχε ως προορισμό κάποιο ιταλικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το πλοίο αυτό τορπιλίσθηκε στα ανοιχτά της Αδριατικής θάλασσας από συμμαχικά υποβρύχια με αποτέλεσμα όλοι οι επιβαίνοντες να βρουν τον θάνατο, μεταξύ αυτών και ο Δαβάκης. Το ημερολόγιο έδειχνε Γενάρη του 1943. Ο Δαβάκης ήταν 46 ετών.
Το πτώμα του ξεβράστηκε στις αλβανικές ακτές, αναγνωρίστηκε και ενταφιάστηκε στον Αυλώνα. Μεταπολεμικά, τα οστά του μεταφέρθηκαν στην Αθήνα. Μεταθανάτια η Ακαδημία των Αθηνών του απένειμε το αργυρό μετάλλιο Αυτοθυσίας.
Δεν έχει επιχειρηθεί κάποιος βανδαλισμός καθώς το άγαλμα βρίσκεται σε κεντρικό σημείο και πάνω σε μαρμάρινο βάθρο περιβαλλόμενο σε μεγάλη περίμετρο από κάγκελα.
Όνομα Συντάκτη
Γράφει η Μαρία Τραστογιάννη, φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Βιβλιογραφία
- https://odosell.blogspot.com/2010/11/blog-post_383.html
- Λάββας, Γ. Π., & Καραβασίλη, Μ. Ν. (2003), Πολιτιστική κληρονομιά, Εισαγωγή – βασικές έννοιες, κορυφαία μνημειακά συγκροτήματα του ελλαδικού χώρου, προστασία & διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς, Αθήνα: Ε.Κ.Π.Α/ Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ
- Λάββας, Γ. Π. (1997), Πολιτιστική κληρονομιά, Κορυφαία μνημειακά συγκροτήματα του Ελλαδικού χώρου, Αθήνα: Ε.Κ.Π.Α/Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ
- Στρούζα, Έφη (1988). «Αχιλλέας Απέργης» στο Χρονικό ΄84-΄85-΄86: Γράμματα – Τέχνες, Ετήσια έκδοση του Καλλιτεχνικού Πνευματικού Κέντρου «Ώρα», 16ος τόμος, Οκτώβριος 1988, Αθήνα
- Λυδάκης, Στέλιος (1981). Οι Έλληνες Γλύπτες – Η νεοελληνική γλυπτική: ιστορία – τυπολογία – λεξικό γλυπτών, 5ος τόμος, εκδόσεις Μέλισσα
- Χρήστου, Χρύσανθος & Κουμβακάλη – Αναστασιάδη, Μυρτώ (1982). Νεοελληνική Γλυπτική (1800 – 1940), εκδόσεις Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Subscribe
0 Comments
Greek