Ιωάννης Μακρυγιάννης
Η προτομή του Ιωάννη Μακρυγιάννη είναι μαρμάρινη και έχει τοποθετηθεί πάνω σε μια πέτρινη βάση. Ο δημιουργός του γλυπτού τον παρουσιάζει με πολύ έντονα χαρακτηριστικά, όπως τα μάτια και τις γραμμές στο πρόσωπο. Επίσης, έχει γενειάδα, μουστάκι και στο κεφάλι του έχει ένα καπέλο της εποχής. Φοράει, ακόμη, μια ζώνη στην οποία έχει τοποθετήσει ένα μαχαίρι και μια πιστόλα. Πάνω στην πέτρινη βάση, υπάρχει μια μαρμάρινη πλάκα στην οποία αναγράφεται:
΄΄Συνάχτηκαν απ’
ολούθε οι Αρτινοί
και γύρευαν να με
βάλουν κεφαλή
τους να τους πάρω
να πάμεν εις τ’ ορδί.
Αφού γυμνώθηκαν
δια την λευτεριάν
ο πατριωτισμός
δεν τους άφηνε.
Μακρυγιάννης΄΄
Τοποθεσία
Το γλυπτό βρίσκεται στην Άρτα, δυτικά της εισόδου στο κάστρο της πόλης.
Πατρότητα
Είναι δημιούργημα του Νικόλα. Ο Νικόλαος Παυλόπουλος ή Νικόλας γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας στη Μαγνησία. Ο συγκεκριμένος καλλιτέχνης ήταν γλύπτης και χαράκτης. Ο πατέρας του ήταν ξυλογλύπτης εκκλησιαστικών επίπλων και κοντά του έλαβε τα πρώτα μαθήματα ξυλογλυπτικής. Αργότερα, μετέβηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Θωμά Θωμόπουλο. Καταπιάστηκε κυρίως με την γλυπτική ακαδημαϊκού ύφους στο ξύλο και στο μάρμαρο. Ως χαράκτης ασχολήθηκε κυρίως με την ξυλογραφία και την εικονογράφηση βιβλίων. Τα έργα του γλύπτη, χαράκτη και ζωγράφου Νικόλα που υπάρχουν στην Ήπειρο είναι πάρα πολλά. Φιλοτέχνησε προτομές, αγάλματα, κεφάλια, ανδριάντες, ηρώα, ανάγλυφα, ξυλόγλυπτα, ταφικά μνημεία, χαρακτικά, ζωγραφικά έργα και -κυρίως- γυμνά, χωρίς όμως να προχωρήσει μακρύτερα από τους καθιερωμένους τύπους και τα κλασικιστικά και ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά. Μετά τον θάνατό του, δημιουργήθηκε το «Δημοτικό Μουσείο Γλύπτη Νικόλα» στην γενέτειρά του το Βόλο, όπου φυλάγονται μερικά από τα καλύτερα έργα του.
Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης ή αλλιώς Τριανταφύλλου, γεννήθηκε το 1797 στο Αβορίτι της Δωρίδας, από φτωχούς γονείς. Είχε δύσκολα παιδικά χρόνια, με πολλές στερήσεις άλλα και περιπέτειες με τους Τουρκοαλβανούς οι οποίοι καταδίωκαν την οικογένεια του. Από τα επτά του χρόνια δούλευε για να καταφέρει να επιζήσει, καθώς είχε χάσει τον πατέρα του. Το 1811 βρήκε δουλεία στην Άρτα στη οποία πήγαινε πολύ καλά, ήταν εργατικός αυξάνοντας έτσι τα κέρδη του. Ως έμπορος, βρισκόμενος στην Άρτα πήγαινε πάρα πολύ καλά, όμως το 1820 συνελήφθη από σουλτανικούς στρατιώτες και φυλακίστηκε. Κατάφερε να δραπετεύσει και έφυγε για τα βουνά. Ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρίας και με πίστη υπερασπίστηκε την πατρίδα. Στο μεταξύ είχε αναλάβει διοικητικές θέσεις στις οποίες ήταν αποτελεσματικός. Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης ήταν μέτοχος και σε δύο εμφύλιους πολέμους που είχαν ξεσπάσει εκείνη την εποχή. Συμμετείχε σε πάρα πολλές μάχες την περίοδο της Επανάστασης του 1821 στις οποίες εκείνος και οι σύμμαχοί του έφεραν πολλές νίκες. Επίσης, ο Ι. Μακρυγιάννης ήταν κατά του μοναρχικού πολιτεύματος που επικρατούσε εκείνη την περίοδο, επί βασιλείας Όθωνα και πρωτοστάτησε την 3η Σεπτεμβρίου του 1843 ζητώντας ένα μη απολυταρχικό Σύνταγμα με περισσότερες ελευθερίες. Για όλες τις ασυμβίβαστες ενέργειες του προς την βασιλεία του Όθωνα καταδικάστηκε με ποινή θανάτου. Τελικά, η ποινή του μειώθηκε σιγά σιγά και ύστερα περίπου από δύο χρόνια απελευθερώθηκε. Μετά την δύσκολη ζωή στην φυλακή, η υγεία του ήταν σε άσχημη κατάσταση και το 1864 απεβίωσε. Την περίοδο της ζωής του, ο Ιωάννης Μακρυγιάννης έγραφε τα Απομνημονεύματα του με απώτερο σκοπό να φυλαχθεί η ιστορία του τόπου, οι αγώνες που έγιναν στην μνήμη όλων των ανθρώπων που υπερασπίστηκαν την πατρίδα, περνώντας αυτόν τον τεράστιο θησαυρό στις επόμενες γενιές.
Η προσφορά του Ιωάννη Μακρυγιάννη σε όλους του αγώνες που έδωσε η επαναστατημένη Ελλάδα εκτιμήθηκε από τον ελληνικό λαό. Οι Αρτινοί του είχαν ιδιαίτερη εκτίμηση για τους ηρωικούς αγώνες που έδωσε και ύστερα από τον θάνατό του έστησαν άγαλμα στην μνήμη του. Επίσης ιδρύθηκε και Πολιτιστικός Συλλογής που φέρει το όνομα Μακρυγιάννης.
Όνομα Συντάκτη
Γράφει η Γεωργία Μάνδαλου, τελειόφοιτη φοιτήτρια του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Βιβλιογραφία
Διαδικτυακές πηγές:
Η προτομή του Μακρυγιάννη στην Άρτα. Οδός Ελλήνων(2012, Ιουλίου 29). Ανακτήθηκε από: https://odosell.blogspot.com .
‘’Οι Καλλιτέχνες’’, Αναστάσιος Παπασταύρος – Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα: https://zsgiannina.gr.
Βιογραφία του Μακρυγιάννη. Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα Εθνικό Κέντρο Βιβλίου: http://www.ekebi.gr .
Πτυχιακή εργασία με θέμα: Δημόσια μνημεία και τοπική ιστορία στην Άρτα- The public monuments and the local history of Arta. Ανακτήθηκε από: https://dspace.uowm.gr .
‘’Το Εικαστικό Μουσείο του γλύπτη Νικόλα’’ – Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα: http://nicolas-museum.blogspot.com/p/blog-page.html
Ψωράκης, Β. (2016, Μάρτιος 1). Ο πατριωτισμός και οι πράξεις του Μακρυγιάννη εναντίων των Τούρκων στην Άρτα και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας για την απελευθέρωση της πατρίδας. Μαχητής. Ανακτήθηκε από την ιστοσελίδα: http://maxitisartas.gr .
Ο συντάκτης φέρει την ευθύνη των κειμένων.
Greek